Kennaraleiðbeiningar

Yfirlit

Siðferði og persónuvernd (lestu FYRST)

Þetta verkefni snertir raunverulegt fólk. Eftirfarandi er ófrávíkjanlegt:

1. Aðeins sjálfan sig eða samþykktan opinberan aðila. Nemendur mega rannsaka sjálfa sig eða þekktan opinberan aðila sem hefur kosið sviðsljósið. Bannað að rannsaka skólafélaga, kennara, fyrrverandi eða aðra einkaaðila: það er hvorki verkefni né í lagi.
2. Persónuvernd. Minntu á að persónuupplýsingar lúta lögum; verkefnið snýst um að skilja og endurheimta stjórn, ekki að safna gögnum um aðra.
3. Meiðyrðahættan. Gervigreind ofskynjar (e. hallucination). Röng fullyrðing um manneskju, jafnvel í skólaverkefni, getur verið meiðandi. Þess vegna eru flokkun og höfnun ekki aukaatriði heldur kjarni verkefnisins. Þetta er líka besta tækifærið til að ræða ábyrgðarþoku (Skref 2, §6): hversu erfitt er í raun að fá ranga færslu tekna niður þegar fyrirtækið er skráð í einu landi og hýsingin í öðru. Nemendur átta sig fljótt á því að enginn einn laug, og samt stendur færslan.
4. Sálræn aðgát. Sumir nemendur finna óþægilegt efni um sjálfa sig. Hafðu skýra leið til að ræða það í einrúmi og minntu á að ekkert þarf að birta bekknum.

Undirbúningur

• Tryggðu aðgang að einu gervigreindartóli með vefleit. Ókeypis aðgangur dugar.
• Prentaðu þriggja þrepa sönnunarrammann og ICCRA-sniðmátið úr Skrefi 2 eða deildu þeim.
• Lestu útfyllta dæmið (daemi-utfyllt-abyrgdarskjal.md), sem sýnir væntan gæðastaðal.

Framvinda

1. Skref 1 (15–20 mín, án vélar): nemendur skrifa mannlega akkerið. Engin tæki.
2. Skref 2 (kennslustund): kynntu þrjú sönnunarþrep + samhljóm vs. staðfestingu. Nemendur keyra ICCRA-kvaðninguna og fylla út flokkaða töflu.
3. Skref 3 (kennslustund + heimavinna): Honest Oracle, „hver stýrir“, aðgerðir, höfnun og ábyrgðaryfirlýsing.
4. Umræða: berið saman, hver fann mestan mun á mannlega akkerinu og raunveruleikanum?

Algengar gildrur

• Að taka svar vélarinnar sem sannleika. Lykilatriðið er flokkun og höfnun.
• Samhljómur talinn staðfesting. Margar síður sem endurtaka sama prófíl = ein heimild. Æfðu þetta sérstaklega.
• Nafnaruglingur. Sérstaklega varasamt með algeng nöfn. Minntu á sönnunarþrep 3.
• Að hætta við aðgerðir. Verkefninu er ekki lokið fyrr en nemandinn nefnir raunhæft skref til að endurheimta stjórn.

Aðlögun (bóknám / starfsnám)

• Bóknám: dýpkaðu greiningu á reikniritum og röðun leitarniðurstaðna.
• Starfsnám: tengdu við atvinnuumsóknir, hvað sér verðandi vinnuveitandi, og hvernig byggir maður faglegt fótspor (t.d. eigin verkmöppu) meðvitað?

Umræðuspurningar

1. Hver á söguna um þig: þú, vettvangurinn, eða sá sem skrifaði fyrst?
2. Ef leitarvél raðar þér, hver bað hana um það?
3. Hver er munurinn á að fela sig og að eiga sína sögu?